METRYKA DOKUMENTU
Tytuł dokumentu: Artykuł prasowy „W krakowskiej operze »Król Roger« Karola Szymanowskiego”.
Źródło: Gazeta „Echo” (na podstawie odręcznej adnotacji widocznej na wycinku).
Data wydania: 22 września 1976 r. (odręczny zapis „ECHO 22.9.76”).
Autor tekstu: Jerzy Parzyński.
Fotografia: Zdjęcie ze spektaklu opatrzone podpisem: „W niecodziennej scenerii — w hallu głównego gmachu Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie — odbyła się uroczysta premiera opery Karola Szymanowskiego »Król Roger«. Fot. J. RUBIŚ”.
Kluczowe dane: Wycinek prasowy to relacja z uroczystej premiery opery Karola Szymanowskiego „Król Roger”, która odbyła się 19 września 1976 r. w nietypowej lokalizacji – w hallu głównym gmachu AGH w Krakowie. Autor tekstu, Jerzy Parzyński, krótko przypomina 50-letnią historię dzieła (od prapremiery warszawskiej w 1926 r.) oraz wymienia twórców krakowskiej inscenizacji (m.in. Roberta Satanowskiego, Macieja Prusa) i głównych solistów (Janusz Wolny, Jadwiga Gadulanka, Ryszard Brożek). Choć w tym konkretnym tekście nie pojawia się nazwisko Zbigniew Toffel, dokument ten stanowi istotne uzupełnienie archiwum spektaklu, w którym pełnił on funkcję kierownika chóru (o czym świadczą inne udokumentowane recenzje tej inscenizacji).
TRANSKRYPCJA (Pełny tekst artykułu)
W niecodziennej scenerii — w hallu głównego gmachu Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie — odbyła się uroczysta premiera opery Karola Szymanowskiego „Król Roger”. Fot. J. RUBIŚ
ECHO 22.9.76 W krakowskiej operze „Król Roger” Karola Szymanowskiego
Pięćdziesiąt lat temu, w roku 1926 Warszawa ujrzała w swym Teatrze Wielkim drugą operę Karola Szymanowskiego „Król Roger”. Opera ta, późniejsza o lat cztery w scenicznych narodzinach od swej siostrzycy — jednoaktowej „Hagith” Szymanowskiego przedstawiała się już, jako pełnospektaklowe, rozbudowane w trzech aktach dzieło teatralne.
Akcja opery, według libretta Jarosława Iwaszkiewicza, rozgrywa się na Sycylii, w średniowieczu. Wczesnochrześcijański mistycyzm, spleciony z greckim antykiem, wpływami bizantyjsko-arabskimi, wyrafinowany erotyzm, świat poezji, przenośni i symboli — wszystko to sprawia, że „Król Roger” jest operą tak oryginalną, iż w stylu swym jedyną, niepowtarzalną.
Przed pięćdziesięciu laty, po swej warszawskiej prapremierze wywołał „Król Roger” liczne dyskusje i spory: tyluż było gorących wielbicieli, ilu zaciętych oponentów. Z dużym uznaniem przyjęto „Króla Rogera” w Pradze Czeskiej w 1932 r., a nie lada wydarzeniem artystycznym stało się wystawienie tej opery na Sycylii, w Palermo w 1949 roku.
Na krakowskiej scenie muzycznej opery Szymanowskiego mają historię krótką. W okresie powojennym, w latach sześćdziesiątych z dużym zainteresowaniem przyjmowano u nas wystawienie „Hagith” w realizacji Kazimierza Korda; ówczesne spektakle tej opery
miały nie tylko ogólnokrajowy, ale i zagraniczny rezonans.
Pierwszy raz natomiast podjął krakowski teatr operowy trud wystawienia „Króla Rogera” — pod kierownictwem muzycznym i batutą Roberta Satanowskiego, w reżyserii Macieja Prusa, opracowaniu scenograficznym Zofii Wierchowicz, a choreograficznym — Tomasza Gołębiowskiego. Uroczysta premiera, inaugurująca w naszej Operze obchody 40-lecia śmierci Karola Szymanowskiego odbyła się w minioną niedzielę, 19 września br. w niecodziennych warunkach: w hallu głównego gmachu AGH przy al. Mickiewicza. Oryginalna sceneria, gra świateł stwarzały tu ciekawy obraz sceniczny. Pięknie brzmiała spotęgowana akustyką otoczenia, muzyka Szymanowskiego; w premierowym spektaklu wystąpili soliści — śpiewacy: Janusz Wolny (król Roger), Jadwiga Gadulanka (Roksana), Ryszard Brożek (Pasterz), Edward Adler (Edrisi), Halina Szymańska (Diakonissa) i Wojciech J. Śmietana (Archiereios).
JERZY PARZYŃSKI
Powyższy materiał stanowi cyfrowe odwzorowanie (skan/transkrypcję) oryginalnego wycinka prasowego, zachowanego w prywatnych zbiorach. Artykuł udostępniamy niekomercyjnie – wyłącznie w celach dokumentacyjnych, edukacyjnych oraz dla zachowania dziedzictwa historycznego krakowskiej sceny muzycznej. Wszelkie prawa autorskie do prezentowanych treści należą do ich twórców oraz pierwotnych wydawców.
– Śladami Muzyki